Neon yeelenw, nin seko ni dɔnko baara minnu bɛ yeelen bɔ ani minnu bɛ yeelen bɔ, olu tɛ dan ka yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ fara jagokɛyɔrɔw kan, nka u ye retro yeelenko seko ni dɔnko kabakurun ye fana. Bi, an ka neɔn yeelenw gundo jira ani ka dɔnniya sariyakolow sɛgɛsɛgɛ u yeelenbɔ kɔfɛ.
Neon yeelenw ye gazi bɔli lanpanw ye minnu bɛ kɛ ni katodi nɛnɛmanw ye. U kolomayɔrɔ ye gilasi tubabufura walima anpulu datugulen ye ni elekitorode ye a dakun fila bɛɛ la. Tubabufura bɛ fa ni gazi ye min man ca, i n’a fɔ neɔn, idɔrɔzi, hɛliyɔmu walima gazi ɲuman. Ni cogoya bɛnnen don, o gazi ninnu bɛ se k’u yɛrɛ ka kulɛri kɛrɛnkɛrɛnnenw jira-neɔn bɛ oranjɛ sumalen-bilen bɔ, idɔrɔzi bɛ bilen ɲɛnama bɔ, hɛliyɔmu bɛ mɔgɔw hakili sama n’a ka yeelen pinki kɛrɛnkɛrɛnnen ye, ani gazi ɲuman bɛ yeelen finman jɛman bɔ.
Sariyakolo min bɛ u ka yeelenbɔ kɔfɛ, tiɲɛ na, o ye farikolo-ɲɛnajɛ-ko ye min ka nɔgɔn. Ni volt ba caman bɛ kɛ elektrɔdiw kan, gazi min bɛ tubabukan na, o bɛ ionize, ka kɛ plasma cogoya ye. O kɛcogo in na, gazi kɔnɔ atomiw walima mɔlikuluw bɛ fanga Minɛ, wa ɛlektrɔnikiw bɛ pan ka Bɔ fanga hakɛ dɔgɔmanw na ka Taa fanga hakɛ caman na. O kɔfɛ, nin fanga caman-ɛlektrɔnikiw bɛ fotonw bɔ ni u seginna fanga hakɛ dɔgɔmanw na-an bɛ yeelen min ye ni ɲɛ ye. Yeelen kulɛri bɛ sɔrɔ fotonw bɔli fɛ minnu janya tɛ kelen ye gazi atomu walima mɔlikulu suguya wɛrɛw jiginni waati.
Anw minnu ye gilasi tubabu neɔn yeelenw/taamaʃyɛnw ye minnu bɛ yeelen bɔ, an bɛ fɛɛrɛ ni seko ni dɔnko faamuya kosɛbɛ neyɔn yeelen kelen-kelen bɛɛ kɔfɛ. K’a ta gazi sugandili la ka se tubabufura kogo janya ma, k’a ta elekitorodew ka fɛn dilannenw na ka se tension (voltaji) kɔlɔsili tigitigi ma, fɛn bɛɛ bɛ tali kɛ yeelen kulɛri laban na ani tubabukan si hakɛ la. An t’an jija dɔrɔn fɛɛrɛko kura ni yiriwaliko la, nka an bɛ cɛɲi ɲinini ni bololabaara fana don fɛn dilanni taabolo bɛɛ la.
